Η τροχιά του διαστημικού σκάφους New Horizons

Η τροχιά του διαστημικού σκάφους New Horizons μέχρι σήμερα

Η Είδηση

Το διαστημικό σκάφος New Horizons θα μεταφέρει τελικά  ένα μήνυμα προς πιθανούς εξωγήινους πολιτισμούς. Το διαστημόπλοιο έχει αναχωρήσει από τη γη ήδη από το 2006 με κατεύθυνση τον Πλούτωνα, χωρίς να περιέχει κάποιο από τα εν λόγω μηνύματα. Παρ΄ όλα αυτά, το καλοκαίρι του 2017 κι ενώ το διαστημόπλοιο έχει προσπεράσει τον Πλούτωνα και βρίσκεται προς συνάντηση ενός αστεροειδούς της ζώνης Kepler, αποφασίστηκε να σταλεί στους υπολογιστές του σκάφους ένα μήνυμα για τη περίπτωση που κάποια στιγμή στο μέλλον πέσει στα χέρια εξωγήινου πολιτισμού.

Παράλληλα, στις 16 Νοεμβρίου 2017 τα στελέχη του ΜΕΤΙ αποφάσισαν να στείλουν ένα νέο μήνυμα με πιθανό παραλήπτη κάποιο εξωγήινο πολιτισμό.

Η Ιστορία

Η ιδέα ξεκίνησε τη δεκαετία του 70, κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας των αποστολών των Pioneer 10 και 11. Ο  Eric Burgess την εκμυστηρεύτηκε στον Carl Sagan, ο Sagan τη προώθησε στη NASA και τελικά αποφασίστηκε: τα δύο διαστημόπλοια θα μεταφέρουν ένα μήνυμα. Το μήνυμα είναι χαραγμένο σε δυο χρυσές πλάκες και περιέχει πληροφορίες για την ανθρώπινη φυσιολογία, τη θέση του πλανήτη Γη και οδηγίες για την αποκωδικοποίηση του, οι πλάκες τοποθετήθηκαν σε καθένα από τα δύο διαστημόπλοια και τις χρονιές 1972 και 1973 αντίστοιχα ξεκίνησαν το δρόμο τους προς τα άστρα.

H

Στις 16 Νοεμβρίου του 1974 από το ραδιοτηλεσκόπιο του Arecibo στο Πουέρτο Ρίκο στάλθηκε μήνυμα προς ένα απομακρυσμένο σύμπλεγμα αστέρων. Ο (όποιος) αποδέκτης του μηνύματος θα έβλεπε πληροφορίες για το ηλιακό μας σύστημα, στοιχεία για την δομή του DNA, εικόνες του ανθρώπου και γενικά διάφορες πληροφορίες για την Γη και τους κατοίκους της, ενώ το 1977, στις αποστολές των διαστημοπλοίων Voyager 1 κ΄ 2 συμπεριελήφθησαν ανάλογα μηνύματα στο λεγόμενο "χρυσό δίσκο": ήταν μηνύματα που περιέχουν, εκτός από τις πληροφορίες του πρώτου διαστρικού μηνύματος, και ήχους από τη γη,  χαιρετισμό σε περισσότερες από 50 γλώσσες, τραγούδια  αλλά και μήνυμα του προέδρου της Αμερικής.

Το εξωτερικό του χρυσού δίσκου

Το νέο μήνυμα

Στις 16 Νοεμβρίου 2017 έκλεισαν 43 ακριβώς χρόνια από την αποστολή του πρώτου ραδιοσήματος προς ένα απομακρυσμένο σύμπλεγμα αστέρων. Για να γιορτάσει την επέτειο αυτή, το ΜΕΤΙ αποφάσισε να στείλει ένα νέο μήνυμα. 43 χρόνια μετά όμως έχουν αλλάξει πολλά, έτσι το μήνυμα αυτό δεν στάλθηκε γενικά κι αόριστα "κάπου", αλλά είχε συγκεκριμένο στόχο: οι σύγχρονοι επιστήμονες, σε αντίθεση με τους συναδέλφους τους του 1974, είχαν πολλές περισσότερες στη διάθεσή τους για το τι γίνεται "εκεί έξω", έτσι το μήνυμα στοχεύτηκε και στάλθηκε προς το άστρο GJ 273, γνωστό και ως άστρο Luyten, που βρίσκεται σε απόσταση περίπου 12 ετών φωτός από τη περιοχή μας προς τον αστερισμό του Μικρού Κύωνα. Πρόκειται για ένα μικρό άστρο, έναν ερυθρό νάνο, με μάζα μόλις 0,1 φορές τη μάζα του δικού μας ήλιου και θερμοκρασία επιφάνειας μόλις 2300 βαθμούς Κελσίου. Παρ΄ όλα αυτά, μόλις πριν λίγους μήνες ανιχνεύτηκαν σε τροχιά κοντά σε αυτόν δύο πλανήτες με θερμοκρασίες παραπλήσιες της γήινης, έτσι είναι οι κοντινότεροι και ιδανικότεροι από όσους έχουν μέχρι στιγμής ανακαλυφθεί πλανήτες για την ανεύρεση κάποιας μορφής ζωής.

Και τι λέει;

Αυτή τη φορά το μήνυμα έχει περισσότερες πληροφορίες από αυτές που είχαν τα προηγούμενα μηνύματα. Εκτός από τη θέση του ήλιου μας σε σχέση με το άστρο και τη θέση της Γης σε σχέση με τον ήλιο, το μήνυμα περιέχει τη γλώσσα του σύμπαντος: μαθηματικά, τα οποία εκτιμάται πως είναι η μόνη γλώσσα που μπορεί να αποκωδικοποιηθεί σχετικά εύκολα από ένα νοήμων πολιτισμό. Κι εκτός από βασικές αρχές Αριθμητικής, Γεωμετρίας και Τριγωνομετρίας, τα ραδιοσήματα που στάλθηκαν περιέχουν και στοιχεία για το πως μετράμε το χρόνο, ώστε σε περίπτωση που φτάσει κάποια απάντηση, να γνωρίζουμε αν η αντίληψη κάποιου άλλου όντος για το χρόνο είναι ίδια με τη δική μας.

Και αν, λέμε αν, υπάρχουν πράγματι κάποιοι εκεί κι αποφασίσουν να απαντήσουν, θα έχουμε την απάντησή μας το νωρίτερο σε λίγο περισσότερα από 24 χρόνια.

"Και ποιοι είσαστε εσείς;"

Σε όλα αυτά βέβαια, υπάρχει ο αντίλογος. Και αυτά που έχει να πει αυτός ο Αντίλογος έχουν πολλές πτυχές. Πάμε:

  • Ποιος δικαιούται να μιλάει εξ΄ ονόματος της ανθρωπότητας; Το ερώτημα είναι πράγματι σοβαρό, και στην υποθετική περίπτωση που υπάρξουν σοβαρά στοιχεία για το ότι "υπάρχει κάτι εκεί έξω", τότε θα αποτελεί μεγάλο πεδίο αντιπαράθεσης μεταξύ επιστημόνων, επιστημονικών οργανισμών και φυσικά πολιτικών. Αν και δεν έχουμε καμία αμφιβολία για το ποιοι θα πάρουν τα ηνία σε αυτό το θέμα και ποιων ο ρόλος θα είναι εντελώς διακοσμητικός.
  • Ποιος αποφασίζει τι θα σταλεί, και το σημαντικότερο, με τι δικαίωμα αποφάσισε κάποιος για το αν πρέπει να σταλεί ένα τέτοιο μήνυμα; Και οι τάσεις που υπάρχουν πάνω σε αυτό το θέμα είναι αρκετές. Ας τις δούμε:

Από παλιά υπήρχαν άνθρωποι ή και ομάδες ολόκληρες που θεωρούσαν ότι μια επαφή με κάποιον εξωγήινο, και δη ανεπτυγμένο πολιτισμό, είναι κάτι παραπάνω από θετικό: αν κάποιοι υπάρχουν εκεί και είναι πιο αναπτυγμένοι από εμάς, τότε πιθανόν να φέρουν κάποια από τη "λάμψη" τους κι εδώ, θα μας βοηθήσουν και με τη παρουσία τους και τη καθοδήγησή τους η ανθρωπότητα θα φύγει από το βάλτο της βαρβαρότητας και θα ανέλθει σε νέα ύψη ήθους και πολιτισμού. Κάτι λογικό, αφού σε όλες τις κοινωνίες του παρελθόντος συναντιέται η άποψη πως "ο ερχομός των βαρβάρων είναι μια κάποια λύση".

Η δεύτερη τάση υποστηρίζει ακριβώς το αντίθετο: πως η άφιξη ενός πιο ανεπτυγμένου πολιτισμού θα έχει για τους γήινους τις ίδιες επιπτώσεις με αυτές που είχε για τους Ινδιάνους η άφιξη των Ευρωπαίων. Ο Stephen Hawking προειδοποιεί πως ένας τέτοιος πολιτισμός, ως πιο ανεπτυγμένος, έχει σοβαρές πιθανότητες να είναι κι επικίνδυνος, ενώ ο Dan Werthimer δηλώνει πως "το ΜΕΤΙ είναι δυνητικά επικίνδυνο κι όχι μια καλή ιδέα. Είναι σαν να φωνάζετε σε ένα δάσος χωρίς να ξέρετε αν υπάρχουν εκεί τίγρεις, λιοντάρια, αρκούδες ή άλλα επικίνδυνα ζώα!"

Και τέλος, υπάρχουν οι επιστήμονες που βρίσκονται κάπου στη μέση: θεωρούν πως ένας πολιτισμός που έχει τα επίπεδα βαρβαρότητας του δικού μας πολιτισμού κάποια στιγμή θα καταρρεύσει, ενώ αν παρ΄ όλα αυτά μπορέσει να φτάσει σε τέτοιο βαθμό τεχνολογικής ανάπτυξης ώστε να μπορεί να κάνει διαστρικά ταξίδια (κάτι που είναι ακόμη και θεωρητικά απλησίαστο για το δικό μας τεχνολογικό πολιτισμό), τότε θα έχει έχει ξεπεράσει την "εφηβική" του ηλικία της βαρβαρότητας και θα έχει αναπτύξει παράλληλα και ηθικό πολιτισμό απέναντι στη ζωή. Έτσι, τα μηνύματα που δίνουν πληροφορίες για εμάς δεν μπορεί παρά να είναι ακίνδυνα.

Εσείς, τι λέτε;

Κώστας Θεολόγος,
Μαθηματικός

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *